بیست و چهارم ماه ذى الحجّه، یادآورِ دو خاطره مهمّ تاریخى در اسلام است:
1ـ روزى است كه امیر مؤمنان على(علیه السلام) در آن روز، در حال ركوع انگشتر خود را به سائل فقیر عنایت كرد; این عمل خالصانه و ایثارگرانه امیر مؤمنان(علیه السلام) بقدرى پرارزش بود كه آیه 55 سوره مائده در شأن آن نازل شد: «(إنَّما وَلِیُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذینَ آمَنوُا الَّذینَ یُقیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ); سرپرست و ولىّ شما تنها خداست و پیامبر او و آنها كه ایمان آورده اند; همانها كه نماز را برپا مى دارند و در حال ركوع، زكات مى دهند!»(1)
جا دارد كه مؤمنان با یادآورى این خاطره مهم و تفسیر آیه شریفه، و ذكر مناقب و فضایل امیرمؤمنان(علیه السلام)این روز را گرامى دارند و خود نیز در تصدّق و انفاق به فقرا و نیازمندان، به آن حضرت تأسّى جویند.

2ـ واقعه مهمّ دیگر «مباهله» رسول خدا با مسیحیان نجران است.(2)
پس از گفتگوى فراوان نصاراى نجران با رسول خدا(صلى الله علیه وآله) درباره حضرت مسیح(علیه السلام) سرانجام علماى نصارا از پذیرفتن حق خوددارى كردند و كار به مباهله كشیده شد. (مباهله یعنى نفرین كردن دو نفر نسبت به یكدیگر كه هركس ناحق مى گوید گرفتار مجازات الهى شود).
براین امر توافق شد كه در چنین روزى مسیحیان نجران با رسول خدا «مباهله» نمایند و نفرین كنند كه هر گروه و جمعیّتى كه ناحق مى گوید، رسوا و مجازات شود.
خداوند طبق آیه 61 سوره آل عمران به پیغمبر(صلى الله علیه وآله) فرمود: «(فَمَنْ حاجَّكَ فیهِ مِن بَعدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْنائَكُم وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُم وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَةَ اللّهِ عَلَى الْكاذبِینَ); هرگاه بعد از علم و دانشى كه (درباره حضرت مسیح(علیه السلام)) به تو رسیده، كسانى با تو به محاجّه و ستیز برخیزند، به آنها بگو: بیایید ما فرزندان خود را دعوت كنیم، شما هم فرزندان خود را; ما زنان خویش را دعوت نماییم شما هم زنان خود را; ما از نفوس خود دعوت كنیم، شما هم از نفوس خود; آنگاه مباهله كنیم; و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم».
پیرو این دستور الهى، رسول خدا(صلى الله علیه وآله) در حالى كه فرزندش حسین(علیه السلام) را در آغوش داشت و دست حسن(علیه السلام) را در دست گرفته بود و على و فاطمه(علیهما السلام) نیز همراه او بودند، به سمت محلّ مباهله حركت كرد. نصارا، چون چنین جمعیّتى و نشانه هایى را از نزدیك شدن كیفر
الهى دیدند، وحشت كردند و از «مباهله» منصرف شدند و حاضر به پذیرفتن جزیه گردیدند.(3)
این داستان نشانه دیگرى از عظمت اهل بیت(علیهم السلام) و حقّانیّت رسول خدا(صلى الله علیه وآله) و دین اسلام است.
بنابراین، بسیار شایسته است مسلمانان در چنین روزى، با یادآورى و آگاهى بیشتر از این جریان، عظمت و بزرگى رسول خدا و اهل بیت پاكش را به خاطر آورند و بر معرفت خویش نسبت به آنان بیفزایند، و به شكرانه آن به نیازمندان انفاق كنند.
به هر حال، این روز، روز باعظمتى است كه چند عمل براى آن نقل شده است:
1ـ این روز را به شكرانه این بركات بزرگ، روزه بدارد.(4)
2ـ غسل كند و بهترین لباسش را بپوشد و خود را معطّر نماید.(5)
3ـ نیم ساعت قبل از ظهر، دو ركعت نماز بخواند; در هر ركعتى یك مرتبه سوره «حمد» و ده بار سوره «قل هو اللّه احد»، ده بار «آیة الكرسى» و ده بار سوره «انّا انزلناه» را بخواند.
در روایتى از امام صادق(علیه السلام) براى این نماز پاداش فراوانى ذكر شده است.(6)
4ـ دعاى روز «مباهله» را بخواند كه از امام صادق(علیه السلام) نقل شده است و آن چنین است:
اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ بَهآئِكَ بِاَبْهاهُ، وَ كُلُّ بَهآئِكَ بَهِىٌّ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ
خدایا از تو خواهم از درخشنده ترین مراتب درخشندگیت و همه مراتب آن درخشنده است خدایا از تو خواهم
بِبَهآئِكَ كُلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ جَلالِكَ بِاَجَلِّهِ، وَ كُلُّ جَلالِكَ جَلیلٌ،
به تمام مراتب درخشندگیت خدایا از تو خواهم از باشوكت ترین مراتب جلالت و تمام مراتب جلال تو شوكتمند است
اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِجَلالِكَ كُلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ جَمالِكَ بِاَجْمَلِهِ،
خدایا از تو خواهم به همه مراتب جلالت خدایا از تو خواهم از زیباترین مراتب جمال تو و
وَكُلُّ جَمالِكَ جَمیلٌ،اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِجَمالِكَ كُلِّهِ،اَللّهُمَّ اِنّى اَدْعُوكَ كَما
همه مراتب جمالت زیباست خدایا از تو خواهم به همه مراتب جمالت خدایا تو را خوانم چنانچه
اَمَرْتَنى، فَاسْتَجِبْ لى كَما وَعَدْتَنى، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ عَظَمَتِكَ
دستورم دادى پس دعایم را به اجابت رسان چنانچه وعده ام دادى خدایا از تو خواهم از بزرگترین
بِاَعْظَمِها، وَ كُلُّ عَظَمَتِكَ عَظَیمَةٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِعَظَمَتِكَ كُلِّها، اَللّـهُمَّ
مراتب عظمتت و همه مراتب آن بزرگ است خدایا از تو خواهم به همه عظمتت خدایا
اِنّى اَسَئَلُكَ مِنْ نُورِكَ بِاَنْوَرِهِ، وَ كُلُّ نُورِكَ نَیِّرٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِنُورِكَ
از تو خواهم از تابنده ترین مراتب روشنیت و همه مراتب آن تابنده است خدایا از تو خواهم به تمام مراتب روشنیت
كُلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ رَحْمَتِكَ بِاَوْسَعِها، وَ كُلُّ رَحْمَتِكَ واسِعَةٌ،
خدایا از تو خواهم از وسیع ترین مراتب رحمتت و همه رحمت تو وسیع است
اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِرَحْمَتِكَ كُلِّها، اَللّهُمَّ اِنّى اَدْعُوكَ كَما اَمَرْتَنى،
خدایا از تو خواهم به همه مراتب رحمتت خدایا تو را مى خوانم همچنانكه دستورم دادى
فَاسْتَجِبْ لى كَما وَعَدْتَنى، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ كَمالِكَ بِاَكْمَلِهِ، وَ كُلُّ
پس اجابت كن دعایم را چنانچه وعده فرمودى خدایا از تو خواهم از كاملترین مراتب كمالت و تمام
كَمالِكَ كامِلٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِكَمالِكَ كُلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ
مراتب آن كامل است خدایا از تو خواهم به تمام مراتب كمالت خدایا از تو خواهم از
كَلِماتِكَ بِاَتَمِّها، وَ كُلُّ كَلِماتِكَ تآمَّةٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِكَلِماتِكَ كُلِّهَا،
تمامترین كلمات و سخنانت و تمام كلماتت تام و تمام است خدایا از تو خواهم به كلماتت همگى
اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ اَسْمآئِكَ بِاَكْبَرِها، وَكُلُّ اَسْمآئِكَ كَبیرَةٌ، اَللّهُمَّ اِنّى
خدایا از تو خواهم به بزرگترین نامهایت و همه نامهایت بزرگ است خدایا از
اَسْئَلُكَ بِاَسْمآئِكَ كُلِّها، اَللّهُمَّ اِنّى اَدْعُوكَ كَما اَمَرْتَنى، فَاسْتَجِبْ لى كَما
تو خواهم به نامهایت همگى خدایا من تو را مى خوانم چنانچه به من دستور دادى پس به اجابت رسان دعایم را
وَعَدْتَنى، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ عِزَّتِكَ باَعَزِّها، وَ كُلُّ عِزَّتِكَ عَزیزَةٌ،
چنانچه وعده ام فرمودى خدایا از تو خواهم به عزیزترین مراتب عزتت و همه مراتب تو عزیز است
اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِعِزَّتِكَ كُلِّها، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ مَشِیَّتِكَ بِاَمْضاها،
خدایا از تو خواهم به همه مراتب عزتت خدایا از تو خواهم به گذراترین اراده و خواستت
وَكُلُّ مَشِیَّتِكَ ماضِیَةٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِمَشِیَّتِكَ كُلِّها، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ
و همه مراتب اراده تو گذراست خدایا از تو خواهم به تمام مراتب اراده و خواستت خدایا از تو خواهم
بِقُدْرَتِكَ الَّتِى اسْتَطَلْتَ بِها عَلى كُلِّ شَىْء، وَ كُلُّ قُدْرَتِكَ مُسْتَطیلَةٌ، اَللّهُمَّ
بدان قدرتت كه بوسیله آن بر همه چیزبرترى گرفتى گرچه تمام مراتب قدرتت برترى گیرنده است خدایا
اِنّى اَسْئَلُكَ بِقُدْرَتِكَ كُلِّها، اَللّهُمَّ اِنّى اَدْعُوكَ كَما اَمَرْتَنى، فَاسْتَجِبْ لى
از تو خواهم به تمام مراتب قدرتت خدایا من تو را خوانم چنانچه دستورم دادى تو هم اجابتم كن
كَما وَعَدْتَنى، اَللّـهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ عِلْمِكَ بِاَنْفَذِهِ وَكُلُّ عِلْمِكَ نافِذٌ،
چنانچه وعده فرمودى خدایا از تو خواهم از نافذترین مراتب دانشت با این كه تمام مراتب دانشت نافذ است
اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِعِلْمِكَ كُلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ قَوْلِكَ بِاَرْضاهُ، وَكُلُّ
خدایا از تو خواهم به مراتب دانشت همگى خدایا از تو خواهم از پسندیده ترین گفتارت و تمام
قَوْلِكَ رَضِىٌّ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِقَوْلِكَ كُلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ مَسآئِلِكَ
گفتار تو پسندیده است خدایا از تو خواهم به همه گفتارت خدایا از تو خواهم به محبوبترین چیزى كه از تو درخواست شده
بِاَحَبِّهآ، وَكُلُّها اِلَیْكَ حَبیبَةٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِمَسآئِلِكَ كُلِّها، اَللّـهُمَّ اِنّى
و همه آنها پیش تو محبوب است خدایا از تو خواهم به تمام آنچه از تو درخواست شده خدایا من
اَدْعُوكَ كَما اَمَرْتَنى، فَاسْتَجِبْ لى كَما وَعَدْتَنى، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ
تو را خوانم چنانچه دستورم دادى پس اجابتم كن چنانچه وعده ام فرمودى خدایا از تو خواهم به
شَرَفِكَ بِاَشْرَفِهِ، وَ كُلُّ شَرَفِكَ شَریفٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِشَرَفِكَ كُلِّهِ،
شریفترین مراتب شرفت و تمامى مراتب شرف تو شریف است خدایااز تو خواهم به مراتب شرفت همگى
اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ سُلْطانِكَ بِاَدْوَمِهِ، وَ كُلُّ سُلطانِكَ دآئِمٌ، اَللّهُمَّ اِنّى
خدایا از تو خواهم به حق بادوامترین مراتب سلطنتت و تمام مراتب آن دائمى است خدایا از تو
اَسْئَلُكَ بِسُلْطانِكَ كُلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ مُلْكِكَ بِاَفْخَرِهِ، وَ كُلُّ مُلْكِكَ
خواهم به مراتب سلطنتت همگى خدایا از تو خواهم به گرانمایه ترین مراتب فرمانرواییت و تمام مراتب فرمانرواییت
فاخِرٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِمُلْكِكَ كُلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَدْعُوكَ كَما اَمَرْتَنى،
گرانمایه است خدایا از تو خواهم به تمام مراتب فرمانرواییت خدایا من تو را خوانم چنانچه دستورم دادى
فَاسْتَجِبْ لى كَما وَعَدْتَنى، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ عَلائِكَ بِاَعْلاهُ، وَ كُلُّ
پس اجابتم كن چنانچه وعده ام فرمودى خدایا از تو خواهم به والاترین مراتب بلندیت و تمام
عَلائِكَ عال، اَللّـهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِعَلائِكَ كُلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ ایاتِكَ
مراتب بلندى تو والاست خدایا از تو خواهم به والاترین مراتب بلندیت همگى خدایا از تو خواهم به
بِاَعْجَبِها، وَ كُلُّ ایاتِكَ عَجیبَةٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِایاتِكَ كُلِّها، اَللّهُمَّ اِنّى
شگفت ترین آیات و نشانه هایت و همه آیات تو شگفت است خدایا از تو خواهم به آیاتت همگى خدایا از
اَسْئَلُكَ مِنْ مَنِّكَ بِاَقْدَمِهِ، وَ كُلُّ مَنِّكَ قَدیمٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِمَنِّكَ كُلِّهِ،
تو خواهم به قدیمترین نعمتت و همه نعمتهایت قدیم است خدایا از تو خواهم به همه اقسام نعمتت
اَللّهُمَّ اِنّى اَدْعُوكَ كَما اَمَرْتَنى، فَاسْتَجِبْ لى كَما وَعَدْتَنى، اَللّهُمَّ اِنّى
خدایا من تو را خوانم چنانچه دستورم دادى پس اجابت كن دعایم را چنانچه وعده فرمودى خدایا من از
اَسْئَلُكَ بِما اَنْتَ فیهِ مِنَ الشُّؤُونِ وَالْجَبَرُوتِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِكُلِّ شَأْن
تو خواهم به آنچه تو در آنى از مقامات و قدرت و عظمتت خدایا از تو خواهم به حق هر مقام
وَكُلِّ جَبَرُوت، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِما تُجیبُنى بِهِ حینَ اَسْئَلُكَ، یا اَللهُ یا لا
و هر قدرت و عظمتى كه دارى خدایا من از تو خواهم بدانچه اجابتم كنى بدان هنگامى كه تورا خوانم اى خدا اى كه
اِلهَ اِلاَّ اَنْتَ، اَسْئَلُكَ بِبَهآءِ لا اِلهَ اِلاَّ اَنْتَ، یا لا اِلهَ اِلاَّ اَنْتَ، اَسْئَلُكَ بِجَلالِ
معبودى جز تو نیست از تو خواهم به درخشندگى (یا ارجمندى) كلمه «لااله الا انت» اى كه نیست معبودى جز تو از تو خواهم به جلال
لا اِلهَ اِلاَّ اَنْتَ، یا لا اِلهَ اِلاَّ اَنْتَ، اَسْئَلُكَ بِلا اِلهَ اِلاَّ اَنْتَ، اَللّهُمَّ اِنّى اَدْعُوكَ
و كلمه «لا اله الا انت» اى كه معبودى جز تو نیست از تو خواهم به كلمه «لااله الاانت» خدایا تو را خوانم
كَما اَمَرْتَنى، فَاسْتَجِبْ لى كَما وَعَدْتَنى، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ رِزْقِكَ
چنانچه دستورم دادى پس اجابت كن دعایم را چنانچه وعده ام فرمودى خدایا از تو خواهم از عمومى ترین اقسام روزیت
باَعَمِّهِ، وَ كُلُّ رِزْقِكَ عآمٌّ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِرِزْقِكَ كُلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ
و تمام اقسام روزى تو عمومى است خدایا از تو خواهم به تمام اقسام روزى تو خدایا از تو خواهم
مِنْ عَطآئِكَ بِاَهْنَأِهِ، وَ كُلُّ عَطآئِكَ هَنیئٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِعَطآئِكَ كُلِّهِ،
از گواراترین عطایاى تو و تمام عطاهایت گواراست خدایا از تو خواهم به تمام عطایایت
اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ خَیْرِكَ باَعْجَلِهِ، وَكُلُّ خَیْرِكَ عاجِلٌ، اَللّهُمَّ اِنّى
خدایا از تو خواهم به فورى ترین خیر و نیكیت و تمام نیكیهاى تو فورى است خدایا از
اَسْئَلُكَ بِخَیْرِكَ كُلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ بِاَفْضَلِهِ، وَكُلُّ فَضْلِكَ
تو خواهم به تمام نیكیهایت خدایا از تو خواهم به فزونترین فضل تو و همه فضل تو
فاضِلٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِفَضْلِكَ كُلِّهِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَدْعُوكَ كَما اَمَرْتَنى،
فزون است خدایا از تو خواهم به فضل تو همگى خدایا تو را خوانم چنانچه دستورم دادى
فَاسْتَجِبْ لى كَما وَعَدْتَنى، اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَابْعَثْنى
پس اجابتم كن چنانچه وعده ام فرمودى خدایا درود فرست بر محمّد و آل محمّد و برانگیز مرا
عَلَى الاِْیمانِ بِكَ، وَالتَّصْدیقِ بِرَسُولِكَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ السَّلامُ، وَالْوِلایَةِ لِعَلِىِّ
با داشتن ایمان به خودت و تصدیق به رسولت كه درود بر او و آلش باد و ولایت على
بْنِ اَبیطالِب، وَ الْبَرائَةِ مِنْ عَدُوِّهِ، وَالاْیتِمامِ بِالاَْئِمَّةِ مِنْ آلِ مُحَمَّد عَلَیْهِمُ
بن ابى طالب و بیزارى از دشمنش و اقتدا به امامان از آل محمّد علیهم
السَّلامُ، فَاِنّى قَدْ رَضیتُ بِذلِكَ یا رَبِّ، اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد عَبْدِكَ
السلام زیرا كه من خشنودم بدین اى پروردگار من خدایا درود فرست بر محمّد بنده
وَرَسُولِكَ فِى الاَْوَّلینَ، وَصَلِّ عَلى مُحَمَّد فِى الاْخِرینَ، وَصَلِّ عَلى
و رسولت در زمره اوّلین و درود فرست بر محمّد در زمره آخرین و درود فرست
مُحَمَّد فِى الْمَلاَءِ الاَْعْلى، وَصَلِّ عَلى مُحَمَّد فِى الْمُرْسَلینَ، اَللّـهُمَّ اَعْطِ
بر محمّد در عالم بالا و درود فرست بر محمّد در زمره مرسلین خدایا عطا كن
مُحَمَّداً الْوَسیلَةَ، وَالشَّرَفَ وَالْفَضیلَةَ وَالدَّرَجَةَ الْكَبیرَةَ، اَللّـهُمَّ صَلِّ
به محمّد مقام وسیله و شرف و فضیلت و درجه بزرگ را خدایا درود فرست
عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَقَنِّعْنى بِما رَزَقْتَنى، وَبارِكْ لى فیما اتَیْتَنى،
بر محمّد و آل محمّد و قانع كن مرا بدانچه روزیم كرده اى و بركت ده به من در آنچه به من داده اى
وَاحْفَظْنى فى غَیْبَتى، وَكُلِّ غائِب هُوَ لى، اَللّـهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ
و نگهدارى كن مرا در غیبتم و هر غایبى كه مربوط به من است خدایا درود فرست بر محمّد و آل
مُحَمَّد، وَابْعَثْنى عَلَى الاِْیمانِ بِكَ، وَالتَّصْدیقِ بِرَسُولِكَ، اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى
محمّد و برانگیزم بر ایمان به خودت و تصدیق به رسولت خدایا درود فرست بر
مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَاَسْئَلُكَ خَیْرَ الْخَیْرِ رِضْوانَكَ وَالْجَنَّةَ، وَاَعُوذُ بِكَ مِنْ
محمّد و آل محمّد و از تو خواهم خوبترین خوبها را كه خشنودى تو و بهشت باشد و پناه برم به تو از
شَرِّ الشَرِّ سَخَطِكَ وَالنّارِ، اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَاحْفَظْنى
بدترین بدها كه خشم تو و آتش دوزخ باشد خدایا درود فرست بر محمّد و آل محمّد و محافظت كن مرا
مِنْ كُلِّ مُصیبَة، وَمِنْ كُلِّ بَلِیَّة، وَمِنْ كُلِّ عُقُوبَة، وَمِنْ كُلِّ فِتْنَة، وَمِنْ كُلِّ
از هر پیش آمد ناگوار و از هر گرفتارى و از هر شكنجه و از هر فتنه و از هر
بَلاء، وَمِنْ كُلِّ شَرٍّ، وَمِنْ كُلِّ مَكْرُوه، وَمِنْ كُلِّ مُصیبَة، وَمِنْ كُلِّ افَة،
بلا و از هر بدى و از هر ناراحتى و از هر مصیبت و از هر آفتى
نَزَلَتْ اَوْ تَنْزِلُ مِنَ السَّمآءِ اِلَى الاَْرْضِ فى هذِهِ السّاعَةِ، وَفى هذِهِ اللَّیْلَةِ،
كه نازل شده یا بعد از این از آسمان بزمین نازل شود در این ساعت و در این شب
وَفى هذَا الْیَومِ، وَفى هذَا الشَّهْرِ، وَفى هذِهِ السَّنَةِ، اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد
و در این روز و در این ماه و در این سال خدایا درود فرست بر محمّد
وَ آلِ مُحَمَّد، وَاقْسِمْ لى مِنْ كُلِّ سُرُور، وَمِنْ كُلِّ بَهْجَة، وَمِنْ كُلِّ اسْتِقامَة،
و آل محمّد و نصیبم كن از هر شادى و از هر خوشحالى و از هر پایدارى
وَمِنْ كُلِّ فَرَج، وَمِنْ كُلِّ عافِیَة، وَمِنْ كُلِّ سَلامَة، وَمِنْ كُلِّ كَرامَة، وَمِنْ
و از هر گشایشى و از هر تندرستى و از هر سلامتى و از هر كرامت و از
كُلِّ رِزْق واسِع حَلال طَیِّب، وَمِنْ كُلِّ نِعْمَة، وِمَنْ كُلِّ سَعَة، نَزَلَتْ اَوْ
هر روزى فراخ حلال پاكى و از هر نعمتى و از هر وسعتى كه نازل شده یا بعد از این نازل شود
تَنْزِلُ مِنَ السَّمآءِ اِلَى الاَْرْضِ فى هذِهِ السّاعَةِ، وَفى هذِهِ اللَّیْلَةِ، وَفى
از آسمان به زمین در این ساعت و در این شب و در
هذَا الْیَوْمِ، وَفى هذَا الشَّهْرِ، وَفى هذِهِ السَّنَةِ، اَللّهُمَّ اِنْ كانَتْ ذُنُوبى قَدْ
این روز و در این ماه و در این سال خدایا اگر چنانچه گناهانم
اَخْلَقَتْ وَجْهى عِنْدَكَ، وَحالَتْ بَیْنى وَبَیْنَكَ، وَغَیَّرَتْ حالى عِنْدَكَ،
شرمنده كرده است چهره ام را پیش تو و حائل شد میان من و تو و حالم را پیش تو تغییر داده
فَاِنّى اَسْئَلُكَ بِنُورِ وَجْهِكَ الَّذى لا یُطْفَأُ، وَبِوجْهِ مُحَمَّد حَبیبِكَ
پس از تو خواهم به حق نور ذاتت كه خاموش نشود و به آبروى محمّد مصطفى حبیب تو
الْمُصْطَفى، وَبِوجْهِ وَلِیِّكَ عَلِىٍّ الْمُرْتَضى، وَبِحَقِّ اَوْلِیآئِكَ الَّذینَ
و به آبروى ولى تو على مرتضى و به حق اولیایت كه برگزیدى
انْتَجَبْتَهُمْ، اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَاَنْ تَغْفِرَ لى ما مَضى مِنْ
آنها را كه درود فرستى بر محمّد و آل محمّد و بیامرزى برایم گذشته هاى از
ذُنُوبى، وَاَنْ تَعْصِمَنى فیما بَقِىَ مِنْ عُمْرى، وَاَعُوذُ بِكَ اللّهُمَّ اَنْ اَعُودَ فى
گناهانم را و نگاهم دارى در آینده عمرم و پناه مى برم به تو خدایا از این كه بازگردم
شَىْء مِنْ مَعاصیكَ اَبَداً ما اَبْقَیْتَنى، حَتّى تَتَوَفّانى وَاَنـَا لَكَ مُطیعٌ، وَاَنْتَ
به یكى از گناهان و نافرمانیهایت هرگز تا زنده ام (یعنى) تا آنگاه كه مرا بمیرانى و من فرمانبردار تو باشم و تو
عَنّى راض، وَاَنْ تَخْتِمَ لى عَمَلى بِاَحْسَنِهِ، وَتَجْعَلَ لى ثَوابَهُ الْجَنَّةَ، وَاَنْ
از من خشنود باشى و به انجام رسانى عمل مرا به نیكوترین آن و پاداش آن را برایم بهشت مقرّر دارى
تَفْعَلَ بى ما اَنْتَ اَهْلُهُ، یا اَهْلَ التَّقْوى وَیا اَهْلَ الْمَغْفِرَةِ، صَلِّ عَلى مُحَمَّد
و انجام دهى درباره من آنچه را تو شایسته آنى اى اهل تقوا و اى شایسته آمرزش درود فرست بر محمّد
وَ آلِ مُحَمَّد، وَارْحَمْنى بِرَحْمَتِكَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ.(7)
و آل محمّد و رحم كن به من به رحمت خویش اى مهربانترین مهربانان.
1. اقبال، صفحه 525.
2. همان مدرك، صفحه 496 و صفحه 515 و مصباح المتهجّد، صفحه 759.
3. براى آگاهى بیشتر از داستان مباهله و كتب فراوانى كه آن را نقل كرده اند، به تفسیر نمونه، جلد 2، صفحه 437 به بعد (ذیل تفسیر آیه 61 سوره آل عمران) مراجعه كنید.
4. اقبال، صفحه 515.
5. همان مدرك.
6. مصباح المتهجّد، صفحه 758.
7. مصباح المتهجّد، صفحه 759.



روز بیست و پنجم ماه ذى الحجّه، روزى است كه سوره «هل اتى» در آن روز نازل شد.(1)
در شأن نزول این سوره جمع زیادى از علماى شیعه و سنّى نقل كرده اند كه امام حسن و امام حسین(علیهما السلام)بیمار شدند و پیامبر(صلى الله علیه وآله) به عیادتشان آمد و به على(علیه السلام) فرمود: چه خوب است براى شفاى آنان نذرى كنى.
حضرت على(علیه السلام) و حضرت فاطمه(علیها السلام) و فضّه براى شفاى آنان سه روز روزه نذر كردند.
وقتى كه حسنین(علیهما السلام) شفا یافتند، آنان براى اداى نذر روزه گرفتند - و مطابق برخى از روایات حسنین(علیهما السلام) نیز روزه گرفتند ـ در حالى كه از نظر موادّ غذایى در زحمت بودند. به هنگام افطار كه مقدارى نان را براى افطار آماده كرده بودند، صداى مسكینى را شنیدند كه تقاضاى كمك داشت. على(علیه السلام) و فاطمه(علیها السلام) و فضّه و حسن و حسین(علیهما السلام) نان خود را به آن مسكین دادند و خود در آن شب جز آب ننوشیدند.
غروب فردا نیز به هنگام افطار یتیمى اظهار نیاز كرد و بار دیگر جریان شب گذشته تكرار شد و آنان با مقدارى آب افطار كردند.
روز سوم نیز به هنگام غروب اسیرى به در خانه آنان آمد و آن خانواده كرامت و بزرگوارى و ایثار، از سهم نان خود گذشتند و آن را به اسیر دادند.
فردا على(علیه السلام) دست حسن و حسین را گرفت و خدمت پیامبر(صلى الله علیه وآله) آمد، چشم پیامبر به بچّه ها افتاد كه از شدّت گرسنگى مى لرزیدند; علّت را جویا شد و على(علیه السلام) ماجرا را تعریف كرد. پیامبر(صلى الله علیه وآله)ناراحت شد و با هم به منزل حضرت زهرا(علیها السلام) آمدند، در این حال جبرئیل فرود آمد و سوره هل أتى (انسان) را از جانب خداوند آورد. در این سوره از ایثار توأم با اخلاص اهل بیت(علیهم السلام) به عظمت و بزرگى زیاد یاد شده است.(2)

براى این روز اعمالى ذكر شده است:
1ـ مرحوم «سیّد بن طاووس» از «شیخ مفید» نقل مى كند كه مستحب است در چنین روزى روزه بگیرند، زیرا در چنین روزى خداوند فضیلت و برترى اهل بیت رسول خدا را آشكار ساخت.(3)
2ـ در شب بیست و پنجم و روز بیست و پنجم براى تأسّى به آن بزرگواران انفاق و اطعام و صدقه دادن به فقرا مناسب است.(4)
3ـ مناسب است در این روز غسل زیارت انجام دهند و ائمّه(علیهم السلام) را زیارت كنند مخصوصاً خواندن زیارت جامعه در این روز مناسب است.(5)
1. همان مدرك، صفحه 770 و اقبال صفحه 529.
2. براى آگاهى بیشتر و تفسیر آیات موردنظر به تفسیر نمونه، جلد 25، صفحه 343 به بعد (ذیل تفسیر سوره انسان) مراجعه كنید.
3. اقبال، صفحه 529.
4. همان مدرك.
5. زادالمعاد، صفحه 368.