اعمال‌ شب‌ آخر ماه‌ رمضان‌

اعمال‌ مهمی‌ در این‌ شب‌ برای‌ اهل‌ بیداری‌ وجود دارد از قبیل‌:

عملی‌ برای‌ قبول‌ شدن‌ اعمال‌ ماه‌ رمضان‌

1- برای‌ قبول‌ شدن‌ اعمال‌ ماه‌ رمضان‌ این‌ عمل‌ وارد شده‌ است‌: عمل‌ شریفی‌ كه‌ سید قدس‌ سره‌ آن‌ را در (اقبال‌) از (جعفر بن‌ محمد الدوریستی‌) از كتاب‌ (حسنی‌) از پیامبر (ص‌) روایت‌ كرده‌ است‌ كه‌ فرمودند: (كسی‌ كه‌ در شب‌ آخر ماه‌ رمضان‌ ده‌ ركعت‌ نماز بجا آورد، در هر ركعت‌ یك‌ بار فاتحه‌ الكتاب‌ و ده‌ بار قل‌ هو الله‌ احد بخواند و در سجده‌ و ركوع‌ خود ده‌ بار بگوید: (سُبحان‌ اللهِ وَالحَمدُ للهِ و لا اِلهَ الا اللهُ وَاللهُ اَكبَرُ) و در هر دو ركعت‌ یك‌ بار تشهد خوانده‌ و سپس‌ سلام‌ بدهد، و در پایان‌ ده‌ ركعت‌ نماز بعد از سلام‌ دادن‌ صدبار (استغفرالله‌) بگوید و هنگامی‌ كه‌ از استغفار فارغ‌ شد سجده‌ كند و در سجده‌ بگوید: (یا حَیُّ یا قَیُّومُ یا ذَالجَلالِ وَالاكرام‌ یا رحمن الدنیا رَحمنَالدُّنیا والاخِرَه‌ وَرَحیمَهُما، یا الهَ الاوَّلینَ والاخِرینَ اِغفِرلَنا ذُنوبَنا و تَقَبَّل‌ مِنّا صَلواتَنا و صیامَنا و قیامَنا)

- قسم‌ به‌ كسی‌ كه‌ مرا بحق‌ به‌ پیامبری‌ برانگیخت‌، جبرئیل‌ بنقل‌ از اسرافیل‌ و او از پروردگار متعال‌ به‌ من‌ خبر داد كه‌: - او سرش‌ را از سجده‌ برنمی‌ دارد مگر این‌ كه‌ خداوند او را آمرزیده‌، ماه‌ رمضان‌ را از او قبول‌ نموده‌ و از گناهانش‌ می‌گذرد، گرچه‌ هفتاد گناه‌ انجام‌ داده‌ باشد كه‌ هر كدام‌ از آنان‌ بزرگتر از گناهان‌ بندگان‌ باشد، و از تمام‌ اهالی‌ منطقه‌ای‌ كه‌ در آن‌ است‌ قبول‌ می‌كند تا این‌ كه‌ فرمود: این‌ هدیه‌، مخصوص‌ من‌ و مردان‌ و زنان‌ امتم‌ می‌باشد و خداوند متعال‌ آن‌ را به‌ هیچكدام‌ از پیامبران‌ و مردم‌ قبل‌ از من‌ نداده‌ است‌.)

مومنی‌ كه‌ در پی‌ اصلاح‌ مردم‌ بوده‌ و بهره‌ای‌ از رحمت‌ خداوندی‌ دارد، باید این‌ نماز را بخاطر خیر زیادی‌ كه‌ برای‌ بندگان‌ خدا دارد بخواند. عالمی‌ كه‌ در طول‌ ماه‌ برای‌ هدایت‌ مردم‌ و اصلاح‌ اعمال‌ آنان‌ در جایگاه‌ وعظ‌ نشسته‌ بود چگونه‌ می‌تواند نسبت‌ به‌ این‌ عمل‌ جزیی‌ كه‌ حتی‌ باندازه‌ یك‌ جلسه‌ وعظ‌ نیز زحمت‌ ندارد بی‌ تفاوت‌ باشد در حالی‌ كه‌ بخوبی‌ می‌داند كه‌ موعظه‌های‌ او برای‌ تمامی‌ كسانی‌ كه‌ در مجلس‌ وعظ‌ او حضور پیدا می‌كنند سودمند نیست‌، چه‌ رسد به‌ اهل‌ منطقه‌اش‌ كه‌ ممكن‌ است‌ گاهی‌ جمعیت‌ آن‌ به‌ چند میلیون‌ نفر برسد و نیز فایده‌ وعظ‌ برای‌ آنان‌ یك‌ دهم‌ فایده‌ آمرزش‌ و قبول‌ تمامی‌ اعمال‌ این‌ ماه‌ كه‌ در روایت‌ آمده‌ نیست‌.

اگر كسی‌ بگوید كه‌ روایت‌ قطعی‌ نیست‌. در جواب‌ او باید گفت‌: با تمسك‌ به‌ (روایات‌ تسامح‌) این‌ مشكل‌ حل‌ می‌گردد و اگر باز بگوید: فرض‌ كن‌ (روایات‌ تسامح‌) این‌ روایات‌ را مانند روایات‌ قطعی‌ گردانید، ولی‌ از كجا یقین‌ كنیم‌ كه‌ این‌ عمل‌ قبول‌ می‌گردد تا به‌ فایده‌ مذكور یقین‌ پیدا كنیم‌؟ در جواب‌ می‌گوییم‌: این‌ اشكال ‌ در وعظ‌ نیز موجود است‌، در حالی‌ كه‌ این‌ مشكل‌ در این‌ عمل‌ كمتر از وعظ‌ می‌باشد. زیرا اصلاح‌ نیت‌ در وعظ‌ از چند جهت‌ مشكلتر از اصلاح‌ نیت‌ در عبادات‌ است‌. كه‌ واضحترین‌ آن‌ همین‌ است‌ كه‌ وعظ‌ مناسب‌ با دوستی‌ مقام‌ است‌، همچنین‌ وعظ‌ فقط‌ در میان‌ جمعیت‌ كثیری‌ از مردم‌ امكان‌پذیر است‌ كه‌ موجب‌ مشكل‌ شدن‌ اصلاح‌ نیت‌ می‌گردد.